BADANIA KIEROWCÓW W SZCZECINIE

Idź do spisu treści

Menu główne

POJAZDY SŁUŻBOWE

PRZYDATNE INFORMACJE

Prowadzenie pojazdu w ramach obowiązków służbowych - pytania i odpowiedzi

„Będę zatrudniony jako agent ubezpieczeniowy i pracodawca skierował mnie na badania wstępne do Lekarza Medycyny Pacy, gdzie mam wykonać też „psychotesty”, ponieważ kieruję w pracy często samochodem służbowym Kat. B. Czy muszę wykonywać te dodatkowe badania?”

Kierowanie pojazdami w ramach obowiązków służbowych może dotyczyć różnych grup zawodowych.
Z jednej strony np. przedstawiciele handlowi, medyczni, kurierzy, agenci ubezpieczeniowi, rzeczoznawcy, czy też serwisanci, monterzy itp., którzy stale jeżdżą samochodem i ich wykonywanie pracy jest ściśle powiązane z kierowaniem samochodem osobowym. Czas spędzony przez nich za kierownicą samochodu może być porównywalny z adekwatnym czasem kierowcy zawodowego. Z drugiej strony osoby, które rzadko używają swojego samochodu do celów służbowych, jednak użycie samochodu jest wpisane w ich obowiązki zawodowe.

Ostatnio, wiele uwagi poświęca się tzw. „kierowcom flotowym”, którzy ze względu na istotny udział czynności związanych z prowadzeniem pojazdu w zakresie swoich obowiązków służbowych traktowani są jako kolejna grupa kierowców zawodowych.

Praca kierowcy flotowego polega na częstych wyjazdach samochodem służbowym, zarówno na trasach dłuższych (w różne miejsca kraju) jak i krótkich (w obrębie jednego miasta), w ramach wykonywania swoich obowiązków służbowych, do których należy np. kontaktowanie się z klientami, reklamowanie i sprzedawanie określonych produktów firmy. Wyjazdy odbywają się w różnych porach dnia, czasem trwają kilka dni. Kierowca flotowy jeździ samodzielnie albo w towarzystwie współpracowników.

Obowiązek wykonywania badań lekarskich, których składnikiem są w tym wypadku badania psychologiczne – „psychotesty” – dla pracowników użytkujących samochód do celów służbowych wynika m.in. z przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie prowadzenia badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. Nr 69, poz. 332 z późn. zm.).
W § 4 rozporządzenia ujęto wymóg kierowania pracownika przez pracodawcę na badania profilaktyczne w przypadku wystąpienia na stanowisku pracy czynników szkodliwych dla zdrowia lub warunków uciążliwych oraz wymóg posiadania aktualnych wyników badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia wykonywanych na tych stanowiskach.
Pracodawca ma obowiązek kierowania pracownika na badania profilaktyczne i wskazywania w treści skierowania odpowiednich informacji mających wpływ na zakres badania. Chodzi o przypadki, gdy na stanowisku pracy występują warunki uciążliwe lub czynniki szkodliwe dla zdrowia. W tym przypadku znalazła się informacja, że do obowiązków pracownika należy prowadzenie pojazdu.

W przypadku stanowisk, na których występuje konieczność kierowania pojazdami, pracodawca ma obowiązek upewnić się, czy pracownik jest zdolny do wykonywania tego rodzaju pracy, tzn. posiada pełna sprawność psychomotoryczną i w tym celu kieruje go na badania profilaktyczne.
Nie ulega wątpliwości, że w przypadku kierowania samochodami służbowymi
powyższe czynniki występują.
Szczególnym zagrożeniem w pracy kierowcy flotowego jest ryzyko wypadku
przy pracy - wypadku drogowego. Jest ono szczególnie duże ze względu na stres wynikający z charakteru pracy kierowcy flotowego, gdzie podstawową trudnością jest konieczność częstego i szybkiego przerzucania się z głównych zadań zawodowych na czynności związane z prowadzeniem samochodu. Te pierwsze, jeśli są związane z kontaktem z klientami mogą stanowić potencjalne źródło konfliktów i dodatkowego stresu. Dlatego ważne jest aby pracownik zatrudniony w danej firmie miał umiejętność oddzielenia tych etapów pracy i nie przenoszenia emocji na drogę.
Kierowca flotowy pracuje zazwyczaj pod presją czasu. Niejednokrotnie, podczas prowadzenia pojazdu rozmawia przez telefon komórkowy, co nawet przy zastosowaniu obowiązujących zestawów głośnomówiących powoduje, że uwaga jest rozproszona i zależna zarówno od umiejętności podzielności uwagi jak również od znaczenia emocjonalnego przypisywanego treści rozmowy. Często także w czasie krótkich postojów na światłach próbuje pracować z laptopem lub ustawia system nawigacji pojazdu czy odbiera sms-y. Powodem obciążenia kierowców samochodów służbowych jest często zbyt duża liczba bieżących spraw zawodowych.

Niezależnie od tego, czy pracownik korzysta z samochodu codziennie, czy sporadycznie oraz bez względu na to, kto jest jego właścicielem (pracodawca czy pracownik), fakt prowadzenia pojazdu w ramach obowiązków służbowych musi być wskazany w skierowaniu na badania profilaktyczne, wykonane przed dopuszczeniem pracownika do tego typu pracy.

Na tak
ą potrzebę wskazało Ministerstwo Zdrowia w 2013r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami podkreślając, że takie działanie ma na celu dostosowanie rodzimych przepisów do dyrektyw UE.

Przeprowadzając badanie profilaktyczne, lekarz powinien stosować się do zaleceń określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996), tzn. do wskazówek metodycznych w sprawie przeprowadzania badań profilaktycznych pracowników. W w/w rozporządzeniu określono, iż przy wykonywaniu prac wymagających pełnej sprawności psychoruchowej w zakres wymaganego badania lekarskiego, poza badaniem ogólnym wykonywanym przez lekarza orzekającego, wchodzą również
dodatkowe badania w tym testy sprawności psychoruchowej wykonywane przez psychologa.
Ponadto o dodatkowych konsultacjach mówi §2.ust.2 w/w rozporządzenia. Specjalistyczne badania konsultacyjne oraz badania dodatkowe, o których mowa w ust. 2, stanowią część badania profilaktycznego.
Sprawnoś
ć psychoruchowa w zakresie: koncentracji i podzielności uwagi, szybkości i dokładności pracy, refleksu oraz koordynacji wzrokowo-ruchowej należy uznać za cechy krytyczne ze względu na bezpieczeństwo kierowania pojazdami. W związku z tym zaleca się, aby poziom wymienionych sprawności podlegał ocenie w przypadku orzekania o posiadaniu lub braku predyspozycji do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (kierowcy zawodowi) oraz orzekania o posiadaniu lub braku predyspozycji do prowadzenia pojazdów (kierowcy amatorzy).

Niestety część pracodawców nie rozumie, że pracownicy kierujący samochodami służbowymi i posiadający uprawnienia – kategorii B, podlegają pod przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.), a lekarze medycyny pracy są zobowiązani przez prawo do przestrzegania wskazówek metodycznych Ministerstwa Zdrowia. Dlatego aby wypowiedzieć się w kwestii  pełnej sprawności psychoruchowej osoby badanej, która użytkuje na co dzień samochód służbowy opierają się na wynikach badań dodatkowych, także w tym wypadku psychotestach.

Wypadki przy pracy w tej grupie zawodowej zdarzają się dwukrotnie częściej niż innym pracownikom, a realne koszty takiego zdarzenia i jego konsekwencji wielokrotnie, wręcz niewspółmiernie przewyższają koszt badań profilaktycznych. Dlatego zaleca się, aby kierowcy samochodów służbowych ze względu na specyfikę ich pracy, byli objęci obowiązkiem psychologicznych badań kierowców, mających na celu orzekanie o posiadaniu lub braku predyspozycji psychologicznych do prowadzenia pojazdów lub do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
PAMIĘTAJ !
Kierowca ma prawo, po uprzednim zawiadomieniu przełożonego, powstrzymać się od wykonywania pracy wymagającej szczególnej sprawności psychofizycznej w przypadku, gdy jego stan psychofizyczny nie zapewnia bezpiecznego wykonywania pracy i jego stan stwarza zagrożenie dla innych osób.

 
Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego